Blog

Beklenmedik sonuçlar… 8 farklı ve büyük üstel teknolojik gelişme aniden patlak verince olan şey bu!

Bu yazı yapay zekâ ile ilgili gelişmelerden birine bakış. Gelecek yazılarsa diğer teknolojik gelişmelere odaklanacak.

Bir uzman tek bir üstel teknolojinin (internet of things gibi) gelişimini tahmin etmede kısmen iyi olabilir; ancak yapay zekâ robot teknolojileri, sanal gerçeklik, sentetik biyoloji ve hesaplamanın geleceği söz konusu olduğunda bu durum şekil değiştirir, ikiye katlanır ve yeniden şekillenir. Gelecekse oldukça heyecan vericidir (bkz. tahmin edilemez). Bu yıl Abundance 360 Zirve’sinde bu konsepti “Convergence Catalyzers” (yaklaşım hızlandırıcı) adındaki oturumlarda incelemeye karar verdim.

Her teknoloji için en yeni ve dikkat çekici 5 buluşu (2012-2015) ve beklenen önemli 5 buluşu (2016-2018)  tanımlayacak endüstri uzmanlarını davet ettim. Daha sonra da beliren kalıpları keşfettik.

y

Yapay Zekâ – Genel Durum

Bu yıl A360’da yapay zekâ uzmanım, IBM Watson’ın Pazarlama Üst Yöneticisi ve İş Geliştirme ve Partner Programlar Başkan Yardımcısı Stephen Gold’du. Biz konuya dalmadan önce genel durum şöyleydi:

Yapay zekâ, bir bilgisayarın sizin ne sorduğunuzu anlaması ve geçerli kanıtlardan olası en iyi cevabın çıkarımını yapmasıdır.

Yapay zekâyı telefonunuzdaki Siri ya da Google Now, Iron Man’deki Jarvis ya da IBM Watson gibi düşünebilirsiniz.

Gelişim oldukça sert; yapay zekâ ar-ge kollarıyla dünyanın en iyi teknoloji devleri arasında bir yarış var.

Yakında yapay zekâ insan işbirliğiyle yaratılan, kabiliyetimizi artıran ve üstel teknolojilere basit bir arayüz sağlayan en önemli araç haline gelecek. Sonuçta bu bolluk dünyasında hızımızı artırmamızı sağlıyor.

Gerçek yapay zekâ çıkarımları şaşırtıcı, ben de Stephen’dan son yıllardaki en önemli gelişmeleri açıklamasını istedim.

Yapay Zekâda son yıllardaki en iyi 5: 2011-2015

Gold “Bu inanılmaz” dedi. “50 yıldır bu yapay zekâ fikrini tasarlıyoruz. Ancak bu teknolojide sadece son birkaç yıldır kayda değer dönüşümler görüyoruz.”

Stephen’ın 2011-2015 yılları arasında kayda değer olarak tanımladığı gelişmeler şöyle:

1. IBM Watson doğal dil gelişimi, makine öğrenimi ve büyük veri demosuyla Jeopardy’i (Riziko) kazandı

2011’de IBM’in yapay zekâ sistemi Watson, en iyi 2 Jeopardy oyuncusuna karşı oynadığı oyunu kazandı.

Bu, yapay zekâ için daha önce imkansız görünen ancak gerçeğe dönüşen tarihi bir andı.

Gold “Bu, teknolojinin gücünün ilk ticari ve sağlam kanıtıydı” diye açıkladı. “Bazı eşsiz teknolojileri biraraya getirebileceğimizin kanıtıydı; doğal dil teknolojileri, yapay zekâ, içerik, makine öğrenimi ve derin öğrenme, analiz, veriyle ticarileştirilebilir anlamlı bir şey yapmak”.

2. Siri/Google Now insan-veri etkileşimini yeniden tanımlıyor

Son birkaç yılda Siri ve Google Now gibi sistemler bilgiyle etkileşim için laptop’ımıza bağlı kalmak zorunda olmadığımız konusunda ufkumuzu genişlettiler.

Bu modelde, yapay zekâlar konuşma tanımlamadan doğal dil etkileşimine ve en nihayetinde bilgi tesliminden bilgi yazımına taşındı.

3. Derin öğrenme makinelerin öğrenebileceğini, gelişebileceğini ve adapte olabileceğini ispatladı

Gold “Makine öğrenimi insanın bilgisayarlara yardımcı olmasıdır. Derin öğrenme ise sistemlerin gelişmeye ve kendi başlarına öğrenmeye başlamasıdır”  diyor. “Tarihte, sistemler sürekli olarak eğitildi, programlandı. Zamanla programlama dilleri değişti. FORTRAN ve BASIC’in çok ötesindeyiz ancak her zaman basmakalıp kurallar, mantık ve yapısal bilgiyle sınırlandırıldık.”

Yapay zekânın ve bilişsel bilgi işlemin alanına girdikçe, bilgisayarların yardıma ihtiyaç duymadan daha çok şey yapabileceğini keşfediyoruz.

4. Görsel tanıma ve yorumlama, yanlışlık tespitine ve görsel yorumlamaya izin vererek insanlarla rekabet edebilir

Görsel tanıma geçtiğimiz yıllarda bir patlama yaşadı. Örneğin Facebook ve Google Fotoğraflar platformlarında milyarlarca fotoğraf bulunuyor. Bu datasetle birçokları yüz tanımlamanın ötesine geçen algoritmalarla görseldeki nesnenin ne olduğunu size söyleyebiliyor: tekne, uçak, araba veya bir köpek.

Çılgınca olan bu algoritmaların insanlardan daha iyi görsel tanımlama yapabilmesi. Gold: “Düşünün” diyor, “Yapay zekâ X-ray’i, bilgisayarlı tomografiyi veya MRI’yı tarayıp anormal görünen şeyi tespit edebiliyor.”.

5. Yapay zekâ uygulamaları çoğalıyor: üniversiteler yapay zekâyı müfredatlarına dahil etmek için çabalıyorlar

Yapay zekâ her endüstriyi ve mesleği etkilemeye başladı: okullar ve üniversiteler yapay zekâ ve makine öğrenimi müfredatlarını güçlendiriyor. Örneğin IBM 150 partnerle çalışarak, iş ve teknoloji odaklı öğrencilere bilişsel programlamayı tanıtıyor.

Yakın gelecekte bizi neler bekliyor?

 yy

Öngörülen kayda değer yapay zekâ gelişmeleri- 2016-2018

İşte Gold’un, yapay zekâ ile ilgili önümüzdeki üç yıl içinde gerçekleşeceğini öngördüğü heyecan verici gelişmeler.  Girişimciler ve yatırımcılar olarak, bu alanlara odaklanmak gerekiyor, çünkü iş imkanları oldukça muazzam.

1. Gelecek nesil yapay zekâ sistemleri Turing Test’i alt edecek

Alan Turing bundan yarım yüzyıl önce makinenin zekâsını insandan ayırt edilemeyen davranışlarıyla ortaya koymak için Turing Testi yarattı.

Genel hatlarıyla yapay bir sistem, Turing Test’i geçebilirse yapay zekâ olarak nitelendirilebilir.

Gold, önümüzdeki 3 yıl içinde pratik amaçlı bu sistemlerin Turing Testi geçeceğine inanıyor.

Belki de daha da önemlisi eğer gerçekleşirse bu durum teknolojilerin ve onların uygulamalarının doğru kullanım alanlarını genişletecek.

2. 5 duyu (tat alma, koku ve dokunma da dahil) olağan programlama deneyiminin bir parçası haline gelecek

Yapay zekâ hissetmeye ve 5 duyuyu kullanmaya başlayacak. Gold “Dokunma, koku alma, işitme yapay zekâ kullanımında öne çıkacak” diye açıklıyor.  “İlaveten artan bilgiyi işlemeye başlayacak.”

Programlama deneyimimize uygulandığında, sezgilerimize bağlı ve tüm duyularımıza hitap eden bir ekosistem olacak.

3. Büyük problemleri çözmek: terörizmi saptamak ve engellemek, küresel iklim değişiminin üstesinden gelmek

Yapay zekâ toplumun en ürkütücü sorunlarını çözmeye yardımcı olacak.

Gold: “ Yapay zekânın sağlık hizmetlerine etkisi hakkında tartıştık. Bu teknolojinin, hükümetlerin terörist aktiviteleri anlamalarına ve tedbir almalarına yardımcı olacağını şimdiden görebiliyoruz.” diye devam ediyor.

İklim değişimi, eğitimin tekrar tasarlanması ve demokratikleştirilmesi, bilimsel buluşlar yapılması, enerji kaynaklarının güçlendirilmesi ve güç problemlere çözüm getirilmesi gibi konularda köklü değişimler göreceğiz.

4. Tıbbı yeniden tanımlayacak tüm sağlık bilgisi (genomik, soytürel ve sosyal) geliştirilecek

Gold “Bence yapay zekânın sağlığa etkisi düşünülenden çok daha yaygın ve hızlı bir şekilde olacak” diyor. “Bugün bile yapay zekâ/makine öğrenimi, onkolojide uygun tedavi modellerini tanımlamak için kullanılıyor”.

Ancak durum bunun çok daha ötesine geçiyor. Yapay zekâ, hastalarla klinik provalarda, robotlu ameliyatlarda, radyolojik bulguların ve genomik sekansların analizinde kullanılıyor.

5. Yapay zekâ yaşamımızın tüm dokularına nüfuz edecek – fiziksel ve sanal şekilde

En nihayetinde, önümüzdeki 3 yılda gerçekleşecek yapay zekâ devrimiyle, yapay zekâ çevremizdeki her şeyle bütünleşecek, sensörleri ve ağları birleştirecek ve tüm sistemleri ‘akıllı’ hale getirecek.

Yapay zekâ; şeffaflık fikrini, cihazlarla ve bilgiyle kusursuz etkileşimi ileriye taşıdı, kişiselleştirilebilir ve kolay kullanımlı hale getirdi.  Seçim yapmamız gereken anda, sensör bilgilerini denetim altına alıp işleyebilir hale geleceğiz.

yyy

Orijnal metin: Where Artificial Intelligence Is Now and What’s Just Around the Corner (Peter Diamandis)

Author: Aslı Alkan

Leave a Reply